Wielkanocny koszyczek pełen symboli
Chrześcijańska tradycja święcenia pokarmów sięga prawdopodobnie VIII wieku. W Polsce święconkę, nazywaną w niektórych regionach "święconym", błogosławiono od ok. XIV stulecia. Obecnie to my zanosimy koszyczek z pokarmami do kościoła, ale nie zawsze tak było.
Dawniej proboszcz objeżdżał dwory szlacheckie, by pobłogosławić wszystkie pokarmy, które będą spożywane podczas Wielkanocy. Jeszcze w okresie międzywojennym na wsiach święcono całość pokarmów, które trafiały później na stoły podczas śniadania wielkanocnego.
Z biegiem czasu zawartość świątecznego koszyczka ulegała zmianom. Początkowo błogosławiono jedynie figurkę baranka wypieczoną z ciasta chlebowego. Stopniowo dodawano pokarmy mięsne, ciasto i jaja. Żaden pokarm nie trafił do koszyczka przypadkowo. Każdy ma swoją symbolikę ugruntowana przez tradycję ludową i chrześcijańską. Obecnie w żadnym koszyczku nie może zabraknąć 7 podstawowych składników: chleba, jaj, soli, wędliny, sera, chrzanu i ciasta.
Jakie jest ich znaczenie?
![]() |
Chleb we wszystkich kulturach jest gwarantem pomyślności i dobrobytu. W tradycji chrześcijańskiej to przede wszystkim symbol Ciała Chrystusa. Niegdyś do koszyczka wkładano specjalnie w tym celu wypieczony cały bochenek, obecnie wystarczy choćby kromka. |
![]() |
Jajko to symbol nowego, odradzającego się życia i zwycięstwa nad śmiercią. Pisanki i kraszanki, zdobione w odmienne wzory w różnych regionach Polski, dodają także uroku i malowniczości zawartości koszyczka. |
![]() |
Sól chroni przed zepsuciem i odstrasza wszelkie zło. Jest symbolem życia, oczyszczenia i prawdy. |
![]() |
Chrzan w tradycji ludowej znamionował siłę fizyczną i dobre zdrowie. Jako dodatek do innych pokarmów miał wzmacniać ich właściwości i skuteczność. |
![]() |
Wędlina, od XIX wieku także tradycyjna kiełbasa, zapewnia płodność, zdrowie oraz dostatek. Niegdyś pokarmy mięsne były dobrem luksusowym, dlatego też uznawano je za przejaw bogactwa. |
![]() |
Ser, jako produkt odzwierzęcy, włożony do koszyczka gwarantował dobre zdrowie i rozwój domowej trzody. Symbolizuje przyjaźń między człowiekiem a siłami przyrody. |
![]() |
Ciasto najczęściej pojawiało się w postaci baby czy babki wielkanocnej. Wypieczone w domu i włożone do koszyczka miało także świadczyć o umiejętnościach kulinarnych pani domu. |
![]() |
Baranek, niegdyś formowany z masła, obecnie w postaci cukrowej lub czekoladowej figurki z chorągiewką z napisem Alleluja - symbolizuje zmartwychwstałego Chrystusa. Obecnie, prócz cukrowego baranka, w koszyczkach dzieci można znaleźć figurki i innych zwierząt - zająca, kaczuszki, kogucika czy kurczątka. |
![]() |
Koszyczek zgodnie z tradycją powinien być wiklinowy, ze słomy, a nawet splecionych korzeni jałowca. Niegdyś na Pomorzu wykonywano ręcznie koszyki w kształcie półmisków. Dno wyściełano sianem, mchem albo rzeżuchą. Pokarmy przykrywano serwetą, często ręcznie haftowaną. |
|
|
Bukszpan to obok gałązek borówki najbardziej tradycyjna ozdoba koszyczka ze święconką. |
Bieżący numer

Delektynka nr 1(9)/2009
Wiosna już w pełni, tryskamy energią i dobrym humorem. Przed nami kolejna Wielkanoc i kulinarne eksperymenty. Aby baby się udały i zachwyciły bliskich wyjątkowym wyglądem, przeczytaj koniecznie artykuł "By oczy chciały jeść. ozdabiaj!" - zainspirujemy Cię do twórczej zabawy w dekoracje. Gdy znajdziesz chwilę na relaks przy kawie MacCoffee, koniecznie poznaj historię wyjątkowej "angielskiej pary". W tym numerze, także ulubieniec kobiet, aktor Tomasz Karolak zdradza kulisy początków zawodowej kariery oraz gdzie jeździ, aby się wyciszyć i odpocząć.
Życząc wyjątkowo ciepłych Świąt, zapraszam do lektury.
Justyna Poturalska
Redaktor naczelna



















































































