Wielkanocny koszyczek pełen symboli

Wielkanocny koszyczek

Chrześcijańska tradycja święcenia pokarmów sięga prawdopodobnie VIII wieku. W Polsce święconkę, nazywaną w niektórych regionach "święconym", błogosławiono od ok. XIV stulecia. Obecnie to my zanosimy koszyczek z pokarmami do kościoła, ale nie zawsze tak było.

Dawniej proboszcz objeżdżał dwory szlacheckie, by pobłogosławić wszystkie pokarmy, które będą spożywane podczas Wielkanocy. Jeszcze w okresie międzywojennym na wsiach święcono całość pokarmów, które trafiały później na stoły podczas śniadania wielkanocnego.


Z biegiem czasu zawartość świątecznego koszyczka ulegała zmianom. Początkowo błogosławiono jedynie figurkę baranka wypieczoną z ciasta chlebowego. Stopniowo dodawano pokarmy mięsne, ciasto i jaja. Żaden pokarm nie trafił do koszyczka przypadkowo. Każdy ma swoją symbolikę ugruntowana przez tradycję ludową i chrześcijańską. Obecnie w żadnym koszyczku nie może zabraknąć 7 podstawowych składników: chleba, jaj, soli, wędliny, sera, chrzanu i ciasta.

Jakie jest ich znaczenie?

Chleb Chleb we wszystkich kulturach jest gwarantem pomyślności i dobrobytu. W tradycji chrześcijańskiej to przede wszystkim symbol Ciała Chrystusa. Niegdyś do koszyczka wkładano specjalnie w tym celu wypieczony cały bochenek, obecnie wystarczy choćby kromka.
Jajko Jajko to symbol nowego, odradzającego się życia i zwycięstwa nad śmiercią. Pisanki i kraszanki, zdobione w odmienne wzory w różnych regionach Polski, dodają także uroku i malowniczości zawartości koszyczka.
Sól Sól chroni przed zepsuciem i odstrasza wszelkie zło. Jest symbolem życia, oczyszczenia i prawdy.
Chrzan Chrzan w tradycji ludowej znamionował siłę fizyczną i dobre zdrowie. Jako dodatek do innych pokarmów miał wzmacniać ich właściwości i skuteczność.
Wędlina Wędlina, od XIX wieku także tradycyjna kiełbasa, zapewnia płodność, zdrowie oraz dostatek. Niegdyś pokarmy mięsne były dobrem luksusowym, dlatego też uznawano je za przejaw bogactwa.
Ser Ser, jako produkt odzwierzęcy, włożony do koszyczka gwarantował dobre zdrowie i rozwój domowej trzody. Symbolizuje przyjaźń między człowiekiem a siłami przyrody.
Ciasto Ciasto najczęściej pojawiało się w postaci baby czy babki wielkanocnej. Wypieczone w domu i włożone do koszyczka miało także świadczyć o umiejętnościach kulinarnych pani domu.
Baranek Baranek, niegdyś formowany z masła, obecnie w postaci cukrowej lub czekoladowej figurki z chorągiewką z napisem Alleluja - symbolizuje zmartwychwstałego Chrystusa. Obecnie, prócz cukrowego baranka, w koszyczkach dzieci można znaleźć figurki i innych zwierząt - zająca, kaczuszki, kogucika czy kurczątka.
Koszyczek Koszyczek zgodnie z tradycją powinien być wiklinowy, ze słomy, a nawet splecionych korzeni jałowca. Niegdyś na Pomorzu wykonywano ręcznie koszyki w kształcie półmisków. Dno wyściełano sianem, mchem albo rzeżuchą. Pokarmy przykrywano serwetą, często ręcznie haftowaną.

Bukszpan

Bukszpan to obok gałązek borówki najbardziej tradycyjna ozdoba koszyczka ze święconką.

Bieżący numer

Delektynka 1/2009
Delektynka nr 1(9)/2009
Drodzy Czytelnicy,

Wiosna już w pełni, tryskamy energią i dobrym humorem. Przed nami kolejna Wielkanoc i kulinarne eksperymenty. Aby baby się udały i zachwyciły bliskich wyjątkowym wyglądem, przeczytaj koniecznie artykuł "By oczy chciały jeść. ozdabiaj!" - zainspirujemy Cię do twórczej zabawy w dekoracje. Gdy znajdziesz chwilę na relaks przy kawie MacCoffee, koniecznie poznaj historię wyjątkowej "angielskiej pary". W tym numerze, także ulubieniec kobiet, aktor Tomasz Karolak zdradza kulisy początków zawodowej kariery oraz gdzie jeździ, aby się wyciszyć i odpocząć.

Życząc wyjątkowo ciepłych Świąt, zapraszam do lektury.

Justyna Poturalska
Redaktor naczelna
Sklepik Delektynki
Warto przeczytać
Konkursy
Delektynka 1(12)/2010
Delektynka 3(11)/2009
W tym numerze
Delektynka 4/2008
Delektynka 3(7)/2008
Delektynka 2(6)2008
Delektynka 1(5)/2008
Delektynka 3(4)/2007
Delektynka 2(3)/2007
Delektynka 1(2)/2007
Delektynka 1/2007
Dołącz do nas!

Poleć nas